Diller, çeviri ve alignment

Kısmi İngilizce yayın

Okuyucudaki Türkçe / English seçimi kabul edilmiş partial alignment release’ini kullanır. İngilizce kaynağın bulunması, her parçanın reviewed Türkçe karşılığı olduğu anlamına gelmez; eksik ve inceleme bekleyen yerler ayrıca etiketlenir.

Dil değiştirmek ne demektir?

Türkçe ve İngilizce, aynı cümle satırlarına yazılmış iki string değildir. Her dil kendi yayımlanmış metnine, paragraf ve cümle düzenine sahiptir. Dil değiştirildiğinde okuyucu, mevcut Türkçe metni dönüştürmez; reviewed alignment üzerinden bağımsız İngilizce chapter’ı hedef dilin kendi sırasıyla yükler.

Bu ayrım sayesinde:

• Türkçe kaynak metin ve atıf konumu değişmez.
• İngilizce metin Türkçe cümle sınırlarına uymak zorunda kalmaz.
• Çeviride bölünmüş, birleştirilmiş, yeri değişmiş veya karşılıksız bırakılmış bölümler kaybolmaz.
• Alignment verisi kaldırılsa bile her dil kendi metni olarak okunabilir.

Kabul edilmiş İngilizce kaynak sürümü en-rnk-en-2026-v1dir. Bu sürümün exact kaynak kitapları hazırdır; ancak Türkçe-İngilizce alignment release’i bugün partialdır. Bazı kapsamlar reviewed karşılık taşırken bazı birimler açıkça unresolved kalır. “İngilizce kaynak mevcut” ile “bu Türkçe seçimin reviewed İngilizce karşılığı mevcut” aynı iddia değildir.

Görülebilecek durumlar

Reader farklı sonuçları boş bir panel altında birleştirmez:

Kullanıcı durumu	Anlamı
Eşleştirilmiş	Seçim, kabul edilmiş alignment grubu üzerinden exact Türkçe ve İngilizce birimlere bağlıdır
İnceleme bekliyor	İki tarafta aday metin bulunabilir, fakat karşılık ilişkisi henüz kabul edilmemiştir
İngilizce karşılık henüz kabul edilmedi	Güvenilir İngilizce karşılık yoktur; gösterilen metin Türkçe kaynak olarak etiketlenir
Kabul edilmiş Türkçe karşılığı yok	İngilizce birim vardır, fakat bu kapsamda accepted Türkçe karşılığı yoktur
English is unavailable for this chapter.	İstenen İngilizce chapter/release bu görünüm için yayımlanmamıştır; Türkçe metin kullanılabilir kalır
English text is loading.	İstek henüz terminal sonuca ulaşmamıştır; çeviri yok demek değildir
English text could not be loaded.	İstek tamamlanamamıştır; karşılık bulunmadığı sonucu çıkarılamaz ve Retry ile yeniden denenebilir

“İnceleme bekliyor” hatalı çeviri demek değildir; sistemin henüz kesin ilişki iddiasında bulunmadığını gösterir. “English is unavailable for this chapter.” da metinde karşılık bulunmadığı anlamına gelmez; seçilen sürüm bu chapter için sunulmuyor olabilir.

Bir cümle her zaman bir cümleye karşılık gelmez

Çevirmen bir Türkçe cümleyi iki İngilizce cümleyle anlatabilir veya iki Türkçe cümleyi tek İngilizce cümlede birleştirebilir. Bu nedenle alignment şu biçimleri korur:

• Bire bir: Bir Türkçe birim, bir İngilizce birime karşılık gelir.
• Bölünmüş: Bir Türkçe birimin karşılığı birden fazla İngilizce birimdir.
• Birleştirilmiş: Birden fazla Türkçe birim, tek İngilizce birime karşılık gelir.
• Karmaşık: Her iki tarafta da birden fazla birim birlikte anlam taşır.

Okuyucu böyle bir grubu birkaç bağımsız ve kesin kelime eşleştirmesine bölmemelidir. Örneğin bir Türkçe cümlenin iki İngilizce cümleye bağlanması, ilk Türkçe kelimenin ilk İngilizce cümleye ve kalan kelimelerin ikinciye karşılık geldiğini göstermez. Kelime veya daha dar ifade düzeyinde reviewed alignment yoksa yalnız kapsayan bütün grup güvenilirdir.

Aynı sırada bulunmayan karşılıklar

Bir pasaj çeviride başka bir yere taşınmış olabilir. Dil değiştirici reviewed hedefe gittiğinde ekranın farklı bir konuma ilerlemesi bu durumda beklenen davranıştır; İngilizce metnin sırasını Türkçeye benzetmek için değiştirmek doğru değildir.

Kaynak ve hedef sırası ayrı ayrı korunur. Okuyucu hangi dilin sırasını izlediğini göstermeli ve geri dönüldüğünde aynı reviewed alignment grubuna ulaşabilmelidir. Yalnız otomatik olarak fark edilmiş sıra değişikliği, insan review’u olmadan kesin “çeviride taşındı” iddiası olarak sunulmaz.

Eksik karşılık nasıl gösterilir?

Türkçe içerik için kabul edilmiş İngilizce karşılık yoksa üç yanlış davranıştan kaçınılır:

• Türkçe cümleyi İngilizceymiş gibi hedef alana kopyalamak.
• Boş sonucu “çeviri kesinlikle yok” diye yorumlamak.
• Eksik birimi atlayıp sonraki eşleşmeyi aynı konumdaymış gibi göstermek.

Okuyucu isterse Türkçe metni geçici fallback olarak gösterebilir; fakat dil etiketi ve eksiklik durumu görünür kalmalıdır. Fallback, İngilizce coverage sayılmaz ve arama ya da atıf sonucunda İngilizce metin kimliği kazanmaz.

İngilizce kaynakta Türkçede bulunmayan önsöz, açıklama veya başka içerik de İngilizce metinden silinmez. Böyle bir parça hedef dil sırasındaki kendi konumunda kalır; Türkçe karşılığının bulunmaması ayrıca gösterilir.

Alignment neyi garanti etmez?

Kabul edilmiş alignment şu iddiayı taşır: belirli source ve target seçimleri, incelenen kapsam ve release içinde birlikte karşılık olarak kabul edilmiştir. Tek başına şunları garanti etmez:

• Kelime kelime sözlük eşdeğerliği.
• Çevirinin edebî veya akademik kalite derecesi.
• Daha dar bir ibarenin hedef dildeki exact karakter aralığı.
• Aynı eşleşmenin başka bir İngilizce edisyonunda da geçerli olması.
• Benzer görünen her pasajın reviewed karşılık olması.
• Bütün kitap veya külliyatın eksiksiz alignment coverage’ı.

Yüksek confidence da kullanıcıya kesin eşleşme olarak gösterilmek için yeterli değildir. Confidence inceleme sırasına yardımcı olur; kabul kararının yerine geçmez.

Atıflar dil değiştirince ne olur?

Bir atıf hangi Türkçe cümle, pasaj veya başka unsura verildiyse o exact hedefi korur. Dil değiştirme atfı İngilizce birime taşıyabilir gibi görünse de authored atıf yeniden yazılmaz, kopyalanmaz veya sessizce yönlendirilmez.

İlk release’te otomatik diller arası atıf propagation’ı kapalıdır. İleride reviewed bir presentation route gösterilirse source atıf, kullanılan metin ve alignment release’leri, hedef sayısı ve hassasiyet kaybı izlenebilir kalmalıdır. Birden çok hedefi olan ilişki, sistem tarafından keyfî biçimde tek hedefe daraltılamaz.

Okuyucuda kullanım

Soldaki Dil kontrolünde Türkçe veya English seçilir. Kontrolün yanındaki ? bağlantısı bu rehberi açar. English seçildiğinde reader hedef dilin kendi sırasını gösterir ve sol panelde English order yazar:

• Accepted gruplar Eşleştirilmiş, Bölünmüş eşleşme, Birleştirilmiş eşleşme veya Çok parçalı eşleşme etiketi taşır. Türkçe karşılığı ayrıntısı kabul edilmiş source birimlerini açar.
• Aday ilişki İnceleme bekliyor etiketiyle ve eşleştirmenin henüz kabul edilmediğini söyleyen açıklamayla görünür.
• Source fallback İngilizce karşılık henüz kabul edilmedi, target-only birim Kabul edilmiş Türkçe karşılığı yok etiketi taşır.
• İlk istek, unavailable durum ve yükleme hatası tabloda verilen ayrı mesajları gösterir; yükleme hatası Retry ile yeniden denenebilir.
• Durumlar yalnız renkle değil, okunabilir metin etiketiyle belirtilir.

Dil seçimi sol bölüm panelindedir. Türkçe seçildiğinde Latin / Osmanlıca yazı kontrolü ve Türkçe annotation’lar kullanılabilir. English seçildiğinde metin İngilizce kaynağın kendi sırasıyla yüklenir; Türkçe heading, hover, note veya Osmanlıca dönüşüm İngilizce metne uygulanmaz.

Kabul edilmiş bir grup Türkçe karşılığı ayrıntısından exact Türkçe birimlerini gösterebilir. Bölünmüş, birleştirilmiş ve çok parçalı ilişkiler tek grup olarak kalır. İnceleme bekleyen bir grup authoritative karşılık bağlantısı kazanmaz. İstek sürerken yükleniyor, scope yayımlanmamışsa kullanılamıyor, taşıma veya contract hatasında yüklenemedi durumları birbirinden ayrı gösterilir.

Latin ve Osmanlıca aynı Türkçe metnin iki yazı görünümüdür; İngilizce ise bağımsız bir çeviri sürümüdür. Yazı görünümü ile dil sürümü arasındaki fark için Latin ve Osmanlıca metin rehberine bakın. Veri modeli, review ve yeni dil ekleme akışı geliştiriciler için çok dilli alignment rehberinde açıklanır.